نوع زایمان چه تاثیری بر روابط مادر- نوزاد دارد؟

نوع زایمان چه تاثیری بر روابط مادر- نوزاد دارد؟

یافته‌های پژوهشی که توسط محققان ایرانی انجام‌شده، حاکی از آن است که نوع زایمان مادران ازلحاظ میزان دشواری ‏و زمان آن، می‌تواند بر وضعیت روحی مادران و حتی روابط آن‌ها با نوزادشان تأثیر بگذارد‎.‎
زایمان یک واقعه مهم در زندگی زنان است. این اتفاق موجب برانگیخته شدن قدرتمند احساسات و هیجانات ‏به‌گونه‌ای می‌شود که ممکن است در بعضی از زنان علائم روانی ناشی از یک زایمان سخت را ایجاد کند. دوره پس از ‏زایمان گاهی به حدی پرتنش است که موجب به وجود آمدن مشکلاتی در سلامت روان مادر و تخریب رابطه مادر و ‏کودک می‌شود. به عبارتی زایمان سخت و حوادث ترومای آن ممکن است بر زندگی و روابط مادر و کودک تأثیر ‏بگذارد‎.‎
زایمان سخت و استرس ناشی از آن می‌تواند بر عملکرد آتی مادر و تطابق وی در دوران پس از زایمان تأثیر منفی ‏بگذارد. استرس، واکنشی انطباقی متأثر از ویژگی‌های شخصی یا فرآیندهای روان‌شناختی است که درنتیجه هر ‏فعالیت خارجی، شرایط ویژه و یا حادثه‌ای، فعال‌شده و بازتاب‌های فیزیکی یا روانی خاصی را بر فرد تحمیل می‌کند. ‏آسیب‌دیدگی ناشی از زایمان می‌تواند موجب استرس یا اصطلاحا «تنیدگی» شده و این تنیدگی در ایفای نقش ‏والدینی ضعف و سستی به وجود می‌آورد. همچنین تنیدگی ناشی از زایمان دشوار، می‌تواند بر سازگاری مادر با ‏مسئولیت والدی و ارتباط مادر و نوزاد اثری جدی و نامطلوب بگذارد‎.‎
با توجه به اهمیت این موضوع، گروهی از پژوهشگران کشورمان از دانشگاه تبریز در این زمینه، پژوهشی را به انجام ‏رسانده‌اند که در آن میزان استرس مادران در زایمان‌های آسان، دشوار و زودرس مورد مقایسه قرار گرفته است‎.‎
این پژوهش، با مشارکت مادران مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی و درمانی دولتی شهر تبریز جهت دریافت مراقبت‌های ‏پس از زایمان و واکسیناسیون کودکان در سن 12 ماهگی انجام‌شده است. این افراد به نسبت مساوی به سه گروه ‏زایمان آسان، زایمان دشوار و زایمان زودرس تقسیم شدند و پس از کسب رضایت و اعلام آمادگی آن‌ها، پرسشنامه ‏در اختیار آنان قرار داده شد. ابزار اندازه‌گیری در این پژوهش، شامل مقیاس تنیدگی والدین‎ (PSI) ‎بود‎.‎
یافته‌های این تحقیق نشان داد که تنیدگی والدینی در گروه‌های سه‌گانه زایمان آسان، دشوار و زودرس ازنظر آماری ‏معنی‌دار است. به‌عبارت‌دیگر بین افرادی که زایمان‌های مختلف ذکرشده را تجربه می‌کنند، سطوح بسیار متفاوتی از ‏استرس، تجربه می‌شود‎.‎
بر اساس این نتایج، میزان استرس کل، استرس کودک و استرس مادر در زایمان آسان، کمتر از زایمان دشوار و ‏زودرس است‎.‎
همچنین، طبق این نتایج، تنیدگی کل، تنیدگی کودک و تنیدگی مادر در زایمان زودرس به‌طور قابل‌توجهی حتی از ‏زایمان دشوار هم بیشتر است‎.‎
بیرامی و همکارانش که این تحقیق را به انجام رسانده‌اند، با توجه به این نتایج اظهار کرده‌اند: در کل نتایج این ‏مطالعه نشان می‌دهد که زایمان زودرس و دشوار بر رابطه والد-کودک تأثیر واضحی گذاشته و حتی ممکن است ‏تنیدگی مادر و کودک را متأثر کند‎.‎
این محققان در تبیین نتایج می‌گویند: «به نظر می‌رسد تجربه فیزیولوژیکی نوع زایمان، باعث تغییراتی در فرایندهای ‏شناختی مادر شده و سازگاری مادر را با نقش خود دچار مشکل می‌کند‎.‎
نتایج این تحقیق که در نشریه پرستاری کودکان وابسته به انجمن پرستاری ایران منتشرشده، اهمیت وضعیت زایمان ‏زنان را بر آینده شناختی آن‌ها و فرزندانشان نشان می‌دهد